Najczęstszy błąd ortograficzny na nagrobkach (i nekrologach).

Na tablicach nagrobnych liczy się absolutnie każdy detal – od estetyki projektu, przez proporcje i liternictwo, aż po poprawność językową. Podczas projektowania minimalistycznych nagrobków zauważam, że jednym z najczęstszych błędów na nagrobkach jest niewłaściwy zapis skrótu „świętej pamięci”. A ten drobny szczegół może wpływać na odbiór całego pomnika, zaburzyć estetykę nagrobka i szacunek, jaki chcemy oddać. Świadczyć to może również o profesjonalizmie lub jego braku ze strony zakładu kamieniarskiego. Zdarzyć się mogą wtedy takie sytuacje jak ta opisana na portalu LPJ, gdzie właścicielka nagrobka pisze: „Jestem trochę przerażona, bo stwierdziłam, że na nagrobku mojego Dziadka kamieniarz wykuł skrót świętej pamięci w postaci Ś.P. Czy powinnam interweniować? Płyta jest z granitu, a więc bardzo droga, a kamieniarz się stawia. Uważa, że to jest napisane dużymi literami, więc kropki powinny być po obu literach.”

Jaka jest poprawna pisownia? 

Jak poprawnie zapisać skrót „Ś.P.”? „ŚP”? „ŚP.”? „Ś.P” a może jeszcze inaczej? 

Poprawna forma wg. słownika języka polskiego PWN to zapis: „ŚP.”  

Tylko jedna kropka — na końcu. 

Wynika to z zasady dotyczącej skrótów nazwy wielowyrazowej — reguła ta mówi, że kropkę stawiamy tylko po ostatnim członie podobnie jak w skrótach: „np.”, „itp.”. Dotyczy to ogólnych zasad wyrażeń, w których następne wyrazy rozpoczynają  się od spółgłoski — tak jak w „świętej pamięci”. To istotna wiedza, którą powinniśmy stosować zamawiając nowoczesne nagrobki, ponieważ poprawność zapisu bezpośrednio wpływa na ostateczny wygląd pomnika na cmentarzu i szacunek, który chcemy oddać. 

Wielkie i małe litery na nagrobkach – dlaczego mają znaczenie?

Wiemy już, że stawia się tylko jedną kropkę. W projektowaniu napisów nagrobnych bardzo ważne jest również, czy imię i nazwisko zapisujemy wersalikami (duże litery) czy minuskułą (małe litery).

• Jeśli na nagrobku skrót od słów „świętej pamięci” stanowi początek formy upamiętnienia (lub początek całego zdania), to powinien zaczynać się dużą literą:

Śp. Jan Kowalski

• Idąc dalej, jeśli cały napis jest pisany wersalikami (dużymi literami), co często stosuje się w nowoczesnych pomnikach granitowych, to poprawna zasada pisowni imienia i nazwiska osoby zmarłej wygląda tak:

ŚP. JAN KOWALSKI

Prawidłowe liternictwo to podstawa przy projektowaniu minimalistycznych nagrobków, szczególnie jeśli stawiamy na ponadczasową estetykę i szlachetne materiały.

Wyjątek!

Podstawową formą skrótu „świętej pamięci” jest „ŚP.” Jest jeden przypadek, kiedy dopuszczalne a nawet zalecane jest postawienie kropek po obu literach. Dotyczy to kompozycji, w której między literami „Ś” i „P” znajduje się krzyż †:

• Ś.†p. Jan Kowalski

• Ś.†P. JAN KOWALSKI (jeśli cały napis jest wersalikami)

Forma z krzyżem nie jest już klasycznym skrótem w rozumieniu ortografii (bo litery nie stoją obok siebie), dlatego nie obowiązuje już reguła „jedna kropka na końcu” i stawia się kropkę również po „Ś”. Wersja z jedną kropką jest dopuszczalna:

• Ś†P. JAN KOWALSKI

Zapis z krzyżem częściej spotyka się w klasycznych formach pomników cmentarnych, gdzie jest używany w odniesieniu do osób zmarłych wyznania chrześcijańskiego.

Podsumowanie

✔ Poprawna forma to: ŚP.

✔ Krzyż † między literami → poprawna forma to : Ś.†P. oraz dopuszczalna Ś†P.

✔Wielkość liter „Ś” „ś”  i „P” „p” zależy od tego czy imię i nazwisko piszemy wersalikami (drukowanymi literami),  jak na zdjęciu poniżej, czy minuskułą (małymi literami).

Jeśli projektujesz nagrobek i chcesz uniknąć błędów — mogę pomóc Ci zadbać o wszystkie szczegóły: od typografii po dobór materiałów i kompozycję.